Testament aanvechten bij financieel misbruik ouderen?

Vereniging van Erfrecht Advocaten nederland

Waar denkt u aan bij financiële mishandeling van ouderen? Even met de pinpas van pa wat boodschappen afrekenen of de tank weer vullen. De mantelzorger neemt tijdens het schoonmaken wat kostbare juwelen mee naar huis. Een van de kinderen oefent druk uit op het doen van een gift aan hem of haar. Of uw ouder wil plotseling het testament wijzigen. Of u komt er na het overlijden van uw ouder achter dat u onterfd bent, ondanks de goede relatie die u met uw ouder had.

Al deze scenario’s hebben invloed op de nalatenschap. In dit artikel leest u:

wat de invloed van financieel misbruik van ouderen is op de nalatenschap;
hoe u de signalen van financieel misbruik van ouderen herkent;
welke stappen u kunt nemen.

Wat is financieel misbruik ouderen

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport besteedt op haar website aandacht aan dit thema. Een heldere definitie die zij gebruiken is: “Financieel misbruik is ongewenst en ongeoorloofd gebruik van geld en/of goederen of andere bezittingen van een oudere door iemand uit de huiselijke kring. De mate kan variëren van het zich niet-realiseren tot aan een strafbaar feit.”

Uit gegevens die het Ministerie publiceert, blijkt dat bij één op de twintig 65plussers een vorm van mishandeling voorkomt. Men geeft zelf aan dat financiële mishandeling het meest voorkomt.

Invloed van financieel misbruik ouderen op de erfenis

Het financieel uitbuiten van ouderen kan vele vormen aannemen. De oudere kan fysiek of emotioneel onder druk worden gezet. De gevolgen kunnen mentaal zijn, maar ook praktisch. Bijvoorbeeld als er niet meer voldoende geld is om boodschappen te doen, naar de kapper te gaan et cetera.

In dit artikel gaan wij vooral in op financiële mishandeling in relatie tot het erfrecht. We belichten twee manieren waarop financiële mishandeling van invloed is op de erfenis:

Wat de dader van de betaalrekening of uit huis neemt, gaat af van de erfenis. Van úw erfenis. U kunt zich voorstellen dat wanneer de dader (grote) bedragen naar zichzelf overmaakt, op naam van uw ouder (grote) aankopen doet of (dure) spullen uit huis meeneemt, er minder nalatenschap overblijft om te verdelen.
De dader zet uw ouder onder druk om het testament te wijzigen, en hij drukt graag zijn stempel op de inhoud ervan.

Wat zijn enkele signalen van financieel misbruik van ouderen?

Een moeilijke situatie

Een oudere weet misschien niet dat iemand hem benadeelt. Als hij of zij het wel weet, kan het voor de oudere moeilijk zijn zich te verzetten tegen financieel misbruik. Misschien is hij afhankelijk van zorg, is er een gevoel van loyaliteit jegens de dader of is de oudere te goed van vertrouwen.

Verschillende emoties (zoals angst) voor eenzaamheid kunnen een rol spelen. En misschien heeft de oudere zijn financiële zaken voor zijn oude dag niet helemaal goed geregeld.

Erfrecht advocaat

Wilt u een erfrecht advocaat inschakelen om u te helpen bij een conflict rondom de erfenis? Mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

contact opnemen

Tegelijk kan het zijn dat de dader het financieel moeilijk heeft, zich als kind achtergesteld voelde, et cetera. Het kan vooropgezet zijn, maar soms maakt de gelegenheid een dief. Het kan gaan om familieleden, vrienden, vrijwilligers of professionals die voor uw ouder zorgen. Dit maakt het voor u ook lastig om de situatie aan te kaarten.

Signalen financieel misbruik van ouderen

De oudere zelf zal niet gauw zeggen dat hij zich financieel misbruikt voelt. Ook zal het niet altijd makkelijk zijn om signalen op te vangen. Vermist geld of waardevolle spullen, raadselachtige geldopnames of kosten zonder duidelijke herkomst, kunnen uw vermoedens aanwakkeren. Dit kan samengaan met een verandering in de gemoedstoestand bijvoorbeeld.

Wat kunt u doen als u nu vermoedens heeft van financieel misbruik van uw ouder?

Wat kunt u doen als u achteraf vermoedt dat uw ouder financieel misbruikt is?

Huidige vermoedens financieel misbruik aanpakken

U merkt dat er iets niet klopt met de financiën van uw ouder. Vooral als u vermoedt dat een ander familielid hierachter zit, is dit voor u een gevoelige en complexe situatie. Misschien heeft u geprobeerd de situatie te bespreken met uw ouder of vermoedelijke dader, maar kreeg u nul op het rekest.

Financieel misbruik van ouderen valt onder huiselijk geweld. De Rijksoverheid heeft een speciaal telefoonnummer dat u kunt bellen om advies te vragen. Op hun website leest u ook tips, zoals hoe u een gesprek kunt beginnen met uw ouder. U vindt al deze informatie hier.

Een vreemd testament

Uw ouder is overleden, de erfenis valt open en het testament schrijft voor wat u krijgt. En dan bent u erg verrast. U komt nu te weten dat:

de datum van het testament recent is; dit testament blijkt niet het testament te zijn dat uw ouder jaren geleden heeft opgesteld en waarvan u op de hoogte was;
u onterfd bent, wat u niet mocht verwachten gezien de relatie die u met uw ouder had;
u een veel kleiner erfdeel heeft dan wat uw ouder u over het vorige testament heeft verteld;
u toch niet bepaalde waardevolle items van uw ouder erft, zoals wel ooit aan u gecommuniceerd is.

Zulke ontdekkingen kunnen twijfels aanwakkeren. Geeft dit testament uw ouders wensen wel weer. Misschien bent u ook verbaasd over wie de meest begunstigde is in het testament. En het kan zelfs zo zijn dat u nu ook (in retrospectief) sommige signalen herkent die wijzen op financieel misbruik van ouderen. Van úw ouder.

Kunt u nog iets doen? Is het testament bindend of kunt u het testament aanvechten en ongeldig laten verklaren?

Kan ik het testament aanvechten?

Kunt u het testament aanvechten? Die vraag is niet direct met ja of nee te beantwoorden. Het Erfrecht zegt (BW 4:43, lid 1-2) :

“Een uiterste wilsbeschikking is niet vatbaar voor vernietiging op de grond dat zij door misbruik van omstandigheden is tot stand gekomen.
Een uiterste wilsbeschikking, gemaakt onder invloed van een onjuiste beweegreden, is slechts dan vernietigbaar, wanneer de door de erflater ten onrechte veronderstelde omstandigheid die zijn beweegreden tot de beschikking is geweest, in de uiterste wil zelf is aangeduid en de erflater de beschikking niet zou hebben gemaakt, indien hij van de onjuistheid dier veronderstelling had kennis gedragen.”

U ziet: er is ruimte voor discussie in dit soort vraagstukken. Neem altijd contact op met een expert wanneer u vermoedt dat een testament niet correct is.

Onze VEAN erfrechtsadvocaat mr Jan Damstra helpt u graag te bepalen wat uw mogelijkheden zijn om een testament aan te vechten.

Testament aanvechten met erfrechtadvocaat

Het testament nietig verklaren kan alleen de rechter doen. Dit gebeurt meestal na een juridische procedure waarin één of meer belanghebbenden, zoals erfgenamen of legatarissen, de geldigheid van het testament aanvechten.

De procedure begint vaak met het inschakelen van een erfrechtadvocaat die namens de belanghebbende(n) een verzoek bij de rechtbank indient om het testament nietig te verklaren. De rechter zal dan alle bewijzen en argumenten beoordelen.

Gratis intake

Heeft u een erfrechtvraagstuk? Dan kunt u bij Erfrechtshulp.nl vertrouwen op een ervaren en gespecialiseerde advocaat die uw belangen behartigt. Neem contact op voor een gratis intake.

gratis intake

Als de rechter een testament nietig verklaart, betekent dit dat de inhoud niet geldig is. Als er een eerder testament was, gaat de inhoud daarvan gelden. Als er geen eerder testament was, gaat de verdeling van de nalatenschap via de wettelijke verdeling.