Dossier Erfrecht 16 januari 2024

Twijfels over het testament of afhandeling

Mr. Jan Damstra
Advocaat erfrecht

Twijfels kunnen ontstaan omdat de inhoud van het testament helemaal niet strookt met hoe u de overledene kende. Hij kon misschien altijd goed overweg met zijn kinderen, maar blijkt ze nu opeens onterfd te hebben. U ziet in het Testamentregister dat het testament vlak voor overlijden opnieuw is opgesteld, terwijl hij ernstig ziek was.

Er zijn allerlei situaties die bij u twijfel kunnen geven. Is dit testament wel rechtsgeldig?

Oorzaken van twijfels

Twee grote redenen waardoor u kunt gaan twijfelen aan de rechtsgeldigheid van het testament zijn de volgende.

  • U kunt eraan twijfelen of de erflater (de overledene, die de nalatenschap achterlaat) op het moment van het opstellen van het testament voldoende bekwaam was om een geldig testament op te maken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er aanwijzingen zijn dat de erflater leed aan geestelijke verwarring, dementie of een mentale stoornis op het moment van het opstellen van het testament.
  • Als er sprake is van dwaling, bedreiging of misbruik: U kunt twijfelen of het testament onder invloed van dwaling, bedreiging of misbruik tot stand is gekomen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er aanwijzingen zijn dat de erflater werd misleid, bedreigd of gemanipuleerd door een derde partij bij het opstellen van het testament.

Wat kunt u doen

U twijfelt over de rechtsgeldigheid van het testament. Als er concrete aanwijzingen zijn die deze twijfels veroorzaken, kunt u contact opnemen met een erfrechtsadvocaat. Hij kan met u doornemen of er juridische mogelijkheden zijn en zo ja, welke stappen u kunt ondernemen.

Oneens met het testament

U kunt het om verschillende redenen niet eens zijn met het testament. Misschien heeft de overledene een goed doel laten mee-erven of had uw moeder u haar juwelen beloofd en blijken ze nu naar de schoondochter te gaan. De wensen van de erflater kunnen soms als een verrassing komen en dat kan veel emoties losmaken.

Soms kunt u juridische stappen nemen om uw recht te halen. Als daar een basis voor is natuurlijk. We bespreken hier een aantal situaties. Als u wilt weten of er in uw situatie juridische stappen mogelijk zijn, kunt u een intake inplannen.

Als u bent onterfd

Het kan zijn dat u onterfd bent. Misschien begrijpt u waarom uw ouder(s) dit heeft gedaan en wilt u uw wettelijke erfdeel (legitieme portie) opeisen. Of u twijfelt aan de rechtsgeldigheid van het testament en wilt het nietig laten verklaren.

Doe hier onze Quickscan en lees het advies dat op uw situatie van toepassing is.

Oneens met bewind

In het testament van de overledene erft u onder bewindvoering. Het kan zijn dat u het hier niet mee eens bent. In sommige gevallen kunt u de bewindvoering verwerpen. Als u erft van uw vader of moeder kunt u de erfenis verwerpen en aanspraak maken op uw legitieme portie. Dit is het deel van de erfenis waar u als kind altijd recht op zal hebben. U erft dan wel minder, maar zonder bewindvoering.

In sommige gevallen bent u verplicht om het bewind te aanvaarden. Het kan zijn dat u niet in staat bent om de nalatenschap goed te beheren. Hier kunnen verschillende redenen voor zijn. Sommige redenen zijn tijdelijk. U kunt na vijf jaar vanaf het overlijden van de erflater (die het testament heeft opgesteld en is overleden) een aanvraag doen om het bewind te laten opzeggen.

Zoekt u zelf een goede bewindvoerder of wilt u bewind aanvechten? Erkend erfrechtadvocaat mr. Jan Damstra helpt u graag.

Oneens met testamentaire last

Testamentaire last weigeren

Het kan zijn dat u uw rol als erfgenaam, legataris of executeur heeft gekregen, inclusief een testamentaire last. Dit is een verplichting die de opsteller van het testament aan u heeft gegeven. Voor de erfgenaam en de legataris geldt dan dat zij hun erfenis of legaat krijgen onder de voorwaarde dat ze die ‘last’ of verplichting vervullen.

Voorbeelden zijn:

  • Het zorgen voor een huisdier;
  • Het tentoonstellen van bepaalde kunstvoorwerpen;
  • Het onderhouden van een familiebezit.

De overledene kan u niet dwingen zo’n testamentaire last uit te voeren. Als u niet akkoord gaat, hoeft u de erfenis of het legaat niet te ontvangen. Bent u kind van de erflater en kiest u ervoor uw testamentaire last op de erfenis te verwerpen (weigeren), dan kunt u nog wel altijd aanspraak maken op uw legitieme portie. Dit is de helft van wat u zou erven als er geen testament was en de nalatenschap via de wet verdeeld zou worden.

Opheffen testamentaire last

Wat nu als u uw testamentaire last wel wilt maar niet kunt uitvoeren? Bijvoorbeeld omdat het huisdier is weggelopen, omdat niemand interesse heeft in de tentoonstellingen of anderszins. Dan kunt u naar de rechter gaan en deze kan u geheel of gedeeltelijk bevrijden van de last.

Testamentaire last van de ander

Een van uw mede-erfgenamen of een legataris heeft een testamentaire last opgelegd gekregen. Hij aanvaardt de erfenis of het legaat en neemt daarmee deze last op zich. Maar nu ziet u dat hij zijn verplichtingen niet (goed) uitvoert. Wat kunt u dan doen?

U kunt naar de rechter gaan en een verzoek doen om de last te laten vervallen. Als de rechter hiermee akkoord gaat, komt (een deel van) die erfenis of dat legaat weer op ‘de grote hoop’, waardoor de anderen meer erven.

Heeft u behoefte aan een juridische expert op dit gebied? Doe een gratis intake met de erfrechtsadvocaat.

Oneens met executeur

In een testament kan een executeur aangewezen zijn. Deze persoon is dan verantwoordelijk voor de afwikkeling van de nalatenschap. In het testament kan beschreven staan wat de bevoegdheden zijn van de executeur en waar zijn beperkingen liggen. Die bevoegdheden kunnen soms erg ver gaan, zoals het verkopen van een huis zonder dat de erfgenamen dit weten of er akkoord op geven. (Lees er meer over in dit artikel.)

U wilt daarom wel vertrouwen hebben in de persoon die de nalatenschap gaat afronden. En aan zo’n groot vertrouwen schort het nogal eens. Als u geen vertrouwen heeft in de kunde van de executeur, kunt u bij de rechter vragen hem te ontslaan van zijn taak. Wilt u een kundige erfrechtadvocaat aan uw zijde, neem dan contact met ons op. Wilt u een kundige executeur/vereffenaar? Neem ook dan contact op.

##

Advies van een ervaren specialist

Heeft u een vraagstuk over nalatenschap? Schakel de hulp in van mr. Jan Damstra. Neem contact op om uw wensen te bespreken.

Specialistisch consult

Plan een gesprek met mr. Damstra.

Eén uur, geen verplichtingen, helder advies over hoe wij u kunnen helpen — of waarom dat in uw situatie nog niet nodig is.